Bazylika Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny
Podróże,  Pułtusk

Pułtusk – Zwiedzamy Wenecję Mazowsza – Kolegiata, Magdalenka i Wieża Ratuszowa

Witamy ponownie w Pułtusku. Dotychczas przybliżyliśmy trochę historii miasta, opowiedzieliśmy o znajdującym się tutaj zamku, podczas dzisiejszej wycieczki chcielibyśmy przedstawić kolejne zabytki, m.in. Kolegiatę nazywaną przez wielu klejnotem Pułtuska, kościół p.w. św. Marii Magdaleny, oraz Wieżę Ratuszową, uznawaną za średniowieczny rodowód miasta. Zapraszamy do zwiedzania zabytków Pułtuska.

Bazylika Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny w Pułtusku

Umiejscowiona w północnej części rynku Bazylika Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny, pierwotnie jednonawowa, następnie rozbudowana o cztery kaplice i dwie wieże, zbudowana została w stylu gotyckim w połowie XV w. Jej fundatorem był biskup Paweł Giżycki, o czym wspominaliśmy już w pierwszej części. W roku 1449 za czasów papieża Mikołaja V kościół został mianowany kościołem kolegiackim, natomiast w roku 1974 bazyliką mniejszą. Świątynię przebudowano w stylu renesansowym ok. 1560 r. Fundatorem tej przebudowy był biskup Andrzej Noskowski, autorem natomiast pochodzący z Wenecji architekt – Jan Baptysta.

REKLAMA

Wykorzystując stare mury, zaprojektował podłużną bazylikę, w której nawa główna wraz z prezbiterium pokryte zostały wspólnym sklepieniem kolebkowym, ozdobionym setkami bukietów kwiatowo – roślinnych, które układają się w geometryczne wzory. Ta piękna polichromia została z biegiem lat zamalowana i zatynkowana (prawdopodobnie w trakcie któregoś z remontów). Odsłonięto ją ponownie dopiero w roku 1994, co wzbudziło ogromną sensację. Sklepieniu nadano nazwę „sklepienie pułtuskie” i powtórzono w innych świątyniach w województwie.

Sklepienie Pułtuskie

Jan Baptysta stworzył także w latach 1553-1554 kaplicę grobową biskupa Noskowskiego – obecnie jest to kaplica Najświętszego Sakramentu. Zbudowana została na planie kwadratu, przykryta kopułą, na jej ścianach podziwiać możemy freski z XVI w. Wewnątrz znajduje się grobowiec biskupa Noskowskiego.

Obok elementów gotyckich i renesansowych, w kolegiacie zachowało się barokowe wyposażenie wnętrza z XVII i XVIII w. Jego fundatorem byli dwaj kolejni biskupi Ludwik Załuski oraz Hilary Szembek.  Barokowy ołtarz główny pochodzi z XVII w. natomiast ołtarze boczne, stalle kanoników i ambona z XVIII w.

Warty uwagi jest wystający ze ściany kamień znajdujący się na prawo od wejścia do kolegiaty. Przypomina swoim kształtem ludzką głowę. Zdaniem jednych jest to głowa pogańskiego bożka. Są też tacy, którzy twierdzą, iż jest to głowa bandziora, który zakradł się do świątyni przez wąziutkie okienko, chcąc ukraść cenne kielichy i monstrancje. W czasie, kiedy próbował wydostać się na zewnątrz, wraz ze swoim łupem, ściany bazyliki zacisnęły się, a złodziej został w murach już na wieki.

Kamienna głowa w ścuanie

Wycieczki z Warszawy do Pułtuska

Kaplica św. Marii Magdaleny

Od południowej strony rynek zamyka okrągła kaplica św. Marii Magdaleny, która potocznie zwana jest Magdalenką, renesansowy kościół powstały w pierwszej połowie XVI wieku. To niezwykle rzadki w Polsce przykład wolno stojącej świątyni na planie koła. Do chwili zbudowania Kolegiaty, pełniła funkcję kościoła parafialnego. W roku 1944 została całkowicie zniszczona. Odrestaurowano ją w latach 1946 – 1951. Obecnie pełni funkcję pierwotnego przeznaczenia. Z uwagi na to, że jest to obiekt bardzo urokliwy, zakochani często wybierają właśnie tę świątynię na miejsce zawarcia związku małżeńskiego.

Wieża Ratuszowa na rynku w Pułtusku

Wieża Ratuszowa wybudowana w XV w. na planie kwadratu, spełniała zarówno funkcję obronną, jak i sądowo-penitencjarną. Na przestrzeni XV i XVI w. stopniowo ją podwyższano, aż osiągnęła wysokość ponad 30 metrów, jednak kolejne kondygnacje stawiano na planie ośmiokąta. W roku 1797 mieścił się w niej areszt tymczasowy, natomiast w roku 1880 swoją siedzibę miała tutaj Ochotnicza Straż Ogniowa. W trakcie II wojny światowej wieża wraz z remizą uległy częściowemu zniszczeniu, o czym wspominaliśmy już w pierwszej części. W latach 1947-1949 remiza została rozebrana, a Wieża wyremontowana według projektu Mieczysława Rzepeckiego. W roku 1964 zorganizowano tu Muzeum Regionalne, które odwiedzać możemy do dnia dzisiejszego. Oglądać możemy w nim odłamki meteorytu, który eksplodował w okolicy Pułtuska 30 stycznia 1863 r. Przeczytać o tym zjawisku możemy w artykule Pułtusk – zwiedzamy Wenecję Mazowsza – część 1. Oprócz wizyty w Muzeum Regionalnym, możemy zwiedzić samą Wieżę, a z siódmej kondygnacji, przy użyciu lunety podziwiać panoramę tego pięknego miasta.

Obecnie u stóp wieży, prowadzona jest adaptacja starych piwnic ratusza, będących łącznikiem pomiędzy Wieżą Ratuszową a budynkiem samego ratusza. Pomieszczenia mają zostać przekształcone na sezonową kawiarnię.

REKLAMA

Zapraszamy Państwa do zapoznania się z naszymi wszystkimi artykułami o Pułtusku:




Podobało się? Zasubskrybuj i bądź na bieżąco:


5 1 vote
Article Rating
Udostępnij!
REKLAMA
Subscribe
Powiadom o
guest
3 komentarzy
Newest
Oldest Most Voted
Inline Feedbacks
View all comments
Zuzia
Zuzia
9 miesięcy temu

W artykule jest błąd w nazwisku biskupa Andrzeja, powinno być Noskowski

Łukasz
Łukasz
9 miesięcy temu
Reply to  Zuzia

Dziękujemy za informację. Już poprawione.

Tadeusz
Tadeusz
10 miesięcy temu

W Pułtusku byłem kilka razy, śliczne miasto z potencjałem. Artykuł bardzo ciekawy, miło się czytało.

3
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x