dwor-artusa-neptun
Gdańsk,  Podróże

Wizytówki Gdańska – Fontanna Neptuna

Udostępnij!

Wybierając się na wycieczkę do Gdańska, prędzej czy później podczas naszego zwiedzania, znajdziemy się przy ul. Długiej 44, gdzie stoi Dwór Artusa, a przed jego wejściem, jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli Gdańska – Fontanna Neptuna – dzieło sztuki będące najstarszą działającą fontanną w Polsce.

Fontanna Neptuna – zabytkowa fontanna znajduje się w najbardziej reprezentacyjnej części miasta – na Długim Targu. Stanowi ważną atrakcją turystyczną, obowiązkowy punkt podczas zwiedzania Gdańska z przewodnikiem, gdzie turyści najczęściej zatrzymują się by zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie.

REKLAMA

Neptun – w mitologii rzymskiej bóg wód, chmur i deszczu, odpowiednik greckiego Posejdona – boga morza. Atrybutem Neptuna był trójząb, o magicznej mocy. Skały pękały pod jego uderzeniem, a ziemia trzęsła się w posadach. Kiedy zanurzał go w wodzie, mógł wywołać sztorm lub uspokoić piętrzące się fale.

Obraz przedstawiający Neptuna – w mitologii rzymskiej bóg wód, chmur i deszczu

Fontanna Neptuna – jak stała się symbolem Gdańska?

Fontanna Neptuna symbolizuje związek Gdańska z morzem, jej pomysłodawcą był ówczesny burmistrz miasta – Bartłomiej Schachmann, który miał wizję, by był to najpiękniejszy posąg na całym wybrzeżu Bałtyku. Dlatego też do jej wykonania zaprosił najznakomitszych mistrzów Europy. Abraham van den Blocke wykonał czaszę, która stanowi największy i najbardziej okazały element fontanny. Wykonał ją ze specjalnego belgijskiego marmuru w kolorze czarno – niebieskim, a trzon z tufu. Natomiast sam posąg Neptuna został odlany w latach 1614-1615,  przez mistrza Petera Husena w ludwisarni miejskiej Gerta Benningka. Masa posągu wynosi 650kg. Ostateczny szlif figurze Neptuna, w roku 1615, nadał Ottmar Wettner.

Jak można łatwo policzyć figura Neptuna i czasza fontanny mają już ponad 400 lat. Jednak wiele jej elementów dodane było już po ustawieniu pomnika, przez co są znacznie młodsze.

Prace związane z instalacją pomnika opóźniały się przez wojny ze Szwecją. W czasie tym, elementy pomnika, przechowywano w Wielkiej Zbrojowni. Dopiero w roku 1633, po wybudowaniu przez Reinholda de Clerka fundamentu, podjęto próbę przepuszczenia wody wewnątrz fontanny. Rok później, otoczono go kutą kratą wykonaną wg projektu Johanna Rogge, na której w XVIII wieku dodane zostały herby miasta a także orły polskie.

Choć w tej chwili turyści podczas zwiedzania Gdańska mogą o tym nawet nie pomyśleć, to kiedyś zasilenie fontanny wodą stanowiło bardzo duży problem. Z początku dostarczano ją do zbiorników umieszczonych na dachu Dworu Artusa i Ratusza Głównego Miasta wiadrami. Zbierano także deszczówkę, co dało możliwość okresowego uruchomienia fontanny. W XVIII wieku uruchamiano ją jedynie 3 razy w tygodniu, we wtorki i czwartki między godziną 12 a 13 oraz w niedzielę, pomiędzy godziną 11 a 12. Dopiero w wieku XIX podłączono Fontannę do wodociągów miejskich.

Ciekawostka – w czasie II wojny światowej fontanna została uszkodzona. Dla ochrony przed zniszczeniem postanowioną ją zdemontować i ukryć. Na polecenie prof. Ericha Volmara zdemontowana figura Neptuna wywieziona została do Parchowa k. Bytowa i tam ukryta, natomiast czaszę i podstawę fontanny zamurowano cegłami.

Morska Świta” Neptuna

Głowa Neptuna, wykonana została na wzór głowy Marka Aureliusza. Tułów jest zupełnie nagi. Z czasem podjęto decyzję o przykryciu przyrodzenia ogonem – płetwą konia morskiego, aby nie gorszyć bogobojnych protestantów. Jednak nie sam Neptun znajduje się na pomniku. Jego postać otoczona jest różnymi postaciami. Jedną z nich jest koń morski, bardzo dobrze znany Słowianom oraz innym ludom Europy. Dostrzec możemy tutaj także łabędzia, który umiejscowiony został w otoczeniu Neptuna nieprzypadkowo. Łabędź, prócz tego, że żyje w wodzie, jest symbolem piękna, wdzięku i szlachetności. Kojarzony jest także ze śmiercią i przemijaniem.

REKLAMA

Prócz konia morskiego i łabędzia, spostrzegawczy turyści mogą dostrzec w świcie Neptuna syreny morskie,  psa morskiego a także putta, czyli dekoracyjny motyw przedstawiający nagie dziecko, który dmie w muszlę zwaną „rogiem Trytona”. Tryton, jak wiadomo był synem Posejdona, nie dziwi nas zatem, ze tak świetnie wpasował się w „świtę” Neptuna.

Trójząb – oręż nie tylko Gdańskiego Neptuna

Według mitologii Neptun używał go do rozbijania skał i tworzenia źródeł. W późniejszych czasach rybacy używali trójzębów do polowania na duże ryby czy ośmiornice. Trójząb Neptuna jest też najbardziej charakterystyczny dla naszego pomnika, składa się z drzewca i osadzonych na nim trzech metalowych zębów zakończonych hakami. Turyści odwiedzający fontanne mogą zauważyć strużki wody wydostające się z oręża greckiego boga. To dlatego że trzymany przez władcę wszelkich mórz i oceanów trójząb stanowi tutaj jedno ze źródeł zasilania wody.

Złota woda gdańska

Według krążącej legendy, mieszkańcy Gdańska wrzucali do fontanny złote monety, „na szczęście”. Zdenerwowany zaśmiecaniem basenu Neptun, rozłupał trójzębem monety na złote płatki, wodę natomiast zamienił w wódkę. W ten oto sposób gdańszczanie zyskali popularny w mieście likier „Goldwasser”.

Fontanna Neptuna jest najbardziej rozpoznawalnym symbolem miasta, zaraz za Wielkim Żurawiem. Jest obowiązkowym punktem wycieczek podczas każdego spaceru z przewodnikiem po Gdańsku. Zwiedzając miasto warto się przy niej zatrzymać by ją zobaczyć i zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie.




Podobało się? Zasubskrybuj i bądź na bieżąco:


REKLAMA