Przy Drodze Królewskiej w Gdańsku na ulicy Długi Targ 41 znajduje się zabytkowa Złota Kamienica. Nazywana też często domem Steffensów czy domem Speymanna. Jest jednym z najpiękniejszych budynków na Głównym Mieście, który przyciąga wzrok odwiedzających miasto turystów.
Podczas zwiedzania Gdańska Drogą Królewską nie sposób przejść nie zatrzymawszy się przy tym wyjątkowym budynku. Złota Kamienica znajduje się na ulicy Długi Targ tuż przy Fontannie Neptuna, jej niedalekim sąsiadem jest Dwór Artusa. Jest to arcydzieło renesansowej sztuki architektonicznej i rzeźbiarskiej. Swoimi szczegółowymi detalami i złotymi zdobieniami przedstawia wielki kunszt rzemieślniczy. Ale jaka jest jej historia i czemu miał służyć ten przepych w centrum Głównego Miasta Gdańsk?
Speymann Haus – Steffens Haus – historia Złotej Kamienicy
W XV w. właścicielem posesji, na której stanąć miała zabytkowa kamienica był Arnold Hecht, znany w dziejach Gdańska burmistrz. W 1612 roku posesja przeszła w ręce Jana Speymanna, ówczesnego burmistrza Gdańska. To właśnie on zlecił budowę okazałej kamienicy. Wymarzył on sobie zamieszkać w domu jakiego dotąd w Gdańsku nie było. W domu, w renesansowym stylu ze złotymi zdobieniami i włoskimi rzeźbami na fasadzie budynku. I choć długo to trwało, to w ciągu 8 lat (1609–1617) obiekt został wzniesiony.
Po 1660 roku kamienicę od państwa Speymannów odkupił Piotr Henrich. Po nim wieloletnim właścicielem (lata 1768-1918) był ród Steffensów. Dlatego budynek bywa też nazywany domem Steffensów.
Nazwa Złota Kamienica pojawiła się w połowie lat 50., w trakcie rekonstrukcji budynku po zniszczeniach dokonanych w 1945 roku.
Zabytkowa Kamienica i jej bogato zdobiona fasada
Fasada Złotej Kamienicy, na której znajdowały się pozłacane kamienne płaskorzeźby, wykonana została przez warsztat samego jej projektanta Abrahama van den Blocka. Na frontowej ścianie, w centralnej części znalazły się herby fundatorów (używane przez Johanna Speymanna). Dookoła widnieją płaskorzeźby przedstawiające sceny batalistyczne, ich autorem był Hans Voigt z Rostocku. Dodatkowo możemy też ujrzeć wyrzeźbione głowy władców i wodzów, m.in. Władysława Jagiełły czy Zygmunta III Wazy. Ten ostatni wraz z żoną Anną Austriaczką gościł tutaj w 1623 r.
Nad samym wejściem do kamienicy umieszczono posąg miłosierdzia i napis w języku łacińskim „Cnotę kochaj, to cię uszczęśliwi, zechcesz prześladować to obali”, „Czyń sprawiedliwie, nikogo się nie lękaj”. U góry tuż pod dachem znajdują się posągi przedstawiające cnoty kardynalne – roztropność, sprawiedliwość, męstwo i umiarkowanie. Na szczycie dostrzeżemy natomiast posąg Fortuny.
Przedproża Złotej Kamienicy
Tak jak wiele innych kamienic w Gdańsku tak i Złota Kamienica posiada zdobione przedproża.
Ciekawostka o Złotej Kamienicy
Budowa zabytkowego obiektu nie do końca przebiegła według planu. Sprowadzane prosto z Włoch rzeźby które miały trafić na frontową fasadę budynku zatonęły wraz z transportującym je statkiem podczas sztormu na Atlantyku. Do Gdańska dotarły tylko elementy które miały trafić na tył budynku, mniej okazałe. Siłą rzeczy umieszczono je od frontu. Do dziś wielu zastanawia się jakie arcydzieła miały trafić na frontową część fasady. Wielu uważa tę informację za legendę, jednak jest to fakt historyczny.
Odbudowa kamienicy po wojnie
Złota Kamienica jest jedną z najpiękniejszych kamienic Gdańska. Podczas drugiej wojny światowej, od 1938 r. do 1945 r. budynek był siedzibą Zachodnio-Pruskiego Muzeum Prowincjonalnego. Na sam koniec wojny w 1945 roku, została prawie całkowicie zniszczona. Pozostała tylko część fasady i to na jej podstawie dokonano później rekonstrukcji.
Zapraszamy Państwa do skorzystania z usług przewodnika po Gdańsku który pokaże i opowie ten i wiele innych zabytków miasta.
Źródła zdjęć do artykułu fotopolska.eu / muzeumpomorza.pl / Wikipedia / własne
zobacz także: Dwaj wielcy astronomowie w Gdańsku
zobacz także: Brama Żuraw w Gdańsku
Podobało się? Zasubskrybuj i bądź na bieżąco:
Podobało się? Zasubskrybuj i bądź na bieżąco:
